Пікірлер

.15.02.12 12:46

ШӘМШІ  АҒА -  ӘН  АҒА .
            (Шәмші  Қалдаяқовқа)
                           
      Ешбір  жан жаза алмаған әнді жаздың ,
      Үніндей  жарасымды  Аққу – қаздың .
      Бетховен ,  Штраустан  орның  бөлек 
      Шәмші  боп  қазағыңа  мәңгі  қалдың .
   
      Әндер  бар  бір–біріне  ұқсамайтын ,
      Шырқасаң  ырғақтары  ұнамайтын .
      Әндер көп өшпейтұғын мықтысы  бар
      Егесін  дер  кезінде  сұрамайтын .
     
      Естіртіп  тағдыр  қатал жылататын ,
      Елітіп  тәттісімен    жұбататын .
      Өмірге  өлшеп  берген  өнерімен
      Шынарын  биік  шыңнан  құлататын .
             
      Кешегі  заман  ағым  солай  болды , 
      Шындыққа  адам  жаны  қорғалмады .       
      Шәмілге  Мұқағали  мұңын шағып
      Шәмшіден  ән  жазуға  сұранады .
     
      Ән  ағa-тыным  таппай  тіршілікте ,
      Білмеппіз қадіріңді  бір жүрсекте .
      Өлді  деп  кім  айтады  өнеріңді
      Өшпейтін  әуенің жүр бар жүректе .
                                     
      Ән  жаздың  әншілердің  өтеуіне ,
      Тажалдың  кеттің  қалай  жерлеуіне .
      Ұйқыда  тыныш  қана  жатырсың  ба
      Белгі  сап—жер  ананың  ернеуіне ?

    Өзгерді  жаңалықпен  бұл  заманың ,
    Бейбіт  күн  орнатуда  Нұрсұлтаның .
    Рухыңмен  тербелесің  бар  әлемге
    Шырқалып  Қазақстан  - Әнұраның .
   
Өзіңмен бірге тумасам да бірге туғандай болып өскен
інің Серікбай  Маханұлы.

.18.02.12 08:02

Шәмші атамыздай ер туса біз тағы бір музыка әлеміне жол тартар едік. Шәмшідей ул жоқ емес бар, бырақ Шәмші атамыздың орны бөлек. Мен өзім Шамші өлеңдерін кішкентайымнан айтып өскем. Шәмші өзі өлседе сөзі өлмейтін ұлы тұлға..

.23.02.12 14:33

БЕЙНЕҢ ТҰР ӘН СҰРАП .
Кезінде қайда  қалдық дер  салмастан ,
Жан  еді жаны жайсаң  зер  алмастан .
Сезімнің  куәгері  мен    жүремін
Қалайша бұлқынбаймын  жыр  жазбастан .

Намысын бермеймін  деп  шын  қазақтың ,
Ағыздың  қырсауларын  ән  бұлақтың .
Жұлқынып    тұңғиықтан  шыққаныңда
Өнердің  иесі  болдың  сан  сұрақтың .

Біреулер  бұрмалайды  нар тарихты ,
Туралап  айтып  тұрмын  бар шындықты .
Тағдырдың  уын  ішіп    жүргеніңде 
Еліңнен  талай  күттің  сабырлықты .   
                           
Бойымда  от  жанады    сезілмеген ,
Құшакка  қарсы  алдың  сезімменен .
Жан  аға інің  жүр ғой көппен бірге
Қайталап  әндеріңді    өзіңменен  .

Достар жүр тойын тойлап, ойын ойнап ,
Өздері  қара  бастың  қамын  ойлап .
Көңілім  жабырқайд    осыларға
Сұққылап  жүрегімнен  қаным  қайнап .

Ақ көңіл ,кіші пейіл  Шәмші  ағам ,
Арнадым  жүрек  жарды әнді  саған .
Кезіңде  беріп  еді ақ  батаңды
Кім қалды  куә  болар  енді  оған .

Тек  қана  естелікпен  толтырамын ,
Шыймай  сап ақ  қағазға  отырамын .
Көз көркен қимас достар қайдасыңдар
Өтірік  айтар  болсаң  шошынамын .

Бір  елес жетелейді  көкке  қарай ,
Бейнесі мәңгі  қалды  көпке тарай .
Арманын  бар  қазақтың  арқаладың
Тапжылмай шыдас беріп өртке қалай ?
                 
Адамдық  адалдықпен  кештің  өмір ,
Ұлылар  қатарында  жүрсің  әзір .
Әнұран  шырқалады  әлем    шарда
Биіктен  қарап  тұрсың өзің  кәзір .
             
Өмірге  шарықтатып  ән  қалдырған ,
Ел – жұртын  бар әлемге тамсамдырған .
Бейнесін  еске сақтап  барлық ғасыр
Шәмші деп ұрпақтарын  арсы  алдырған .

Жүрегің  мәңгі  тірі  аңыз  адам ,
Енді бүгін кейбір досқа қайран қалам .
Пенделік  өткен  шығар  талайынан
Соны  жазып  естелікке  айналдырам .

Өзіңсің  дарқан  далам салған  әнің ,
Жарқырап  атқаныңда алтын    таңың .
Сыр  шертем  куә  болып  әндеріңе
Толқын  боп  ағылғанда  армандарың .

Тамшылап  тіршіліктен көздің  жасы ,
Қамшы боп өрілгенде  сөздің  сазы .
Ақ  Жайық  жағасынан  естіледі
Қол бұлғап Еркежанның  ерке  назы .

« Көк  майса  Алатаудың  бөктерінде » ,
Алматым  гүл  оранды  кештерінде  .
Ән  болып  Ақмаңдайлым  Индияда
Ең  алғаш  шырқалғаны  естерімде .

Ақсұңқар  көкке  қарай  қалықтады ,
Елестеп көз алдымда  әннің  бәрі .
Сәулесін  суға  шашып  Арыс  бойы
Іздеді  Сыр  сұлуын  « сәнге дәрі » .

Бақыттың  құшағынан  би  билетіп ,
Сүйсіндік  Ана  жырға  тебіреніп . 
Қайықпен көлдің  беті  нұрланғанда
Қиялмен  ұшқын  ұшты самал есіп .
                       
Қаракөз қадалғанда  сырға  тұнып ,
Жігіттер қалай жүрсің  нені ұғып .
Қайдасың  айлы  жаздың бұлақ суы
Көңілге арман  болдың ,орнатылып .
                     
Тұсынан  терезеңнің  күнде  өтіп ,
Тетігін табам ба? деп, тірек етіп .
Кешікпей келем деп ең сен арайлым
Сөзіңнен сыр өзгерттің ішке кіріп .

Жолықтың Дүнген қызға  әнін тауып ,
Таластың  даласында  алауланып .
Қыз-жалғыз,біз -екеуміз танысқанда   
Ол- жалғыз,біз-екеуміз ғашық болып .

Кең  жайлау  Жамбыл тауы  Мойынқұмда ,     
Ару  қыздар, сұлу  қыздар сайрандауда .
Сағындым  Сағынышым  әнің    сенің
Шаттығың  еді,  көзім  жаутаңдауда .

Көктемнің  арай  құсы  Сандуғашым ,
Сайрасаң  шарлай  бергін  Қарлығашым .
Шынымен  Сүйген  болсаң  сағынарсың
Лебізің    Тамды  Аруы  ашылғаным .

Төнгенде Шалқар түннен  топ  жұлдыздар ,
Аққудай    шомылады  әппақ  қыздар .
Шығыстың  ақ  Шолпаны    жолыққанда
Күміс  күн  жанарына  жүрек  сыздар .

Шынарым  шешек  жарған  гүлдерімен ,
Дел – сал ғып  жан  дүниең  өзгерірген .
Жан  ерке  тұнжыр  бақта  маужырама
Қабақ  аш , күл  де  ойна  мезгілімен .

Көріндің  Ғашық  күндер  қартаймайтын  ,
Ән  салып  шалғындардан  оралмайтын .
Жарқ  етіп  Биші  Қайың  Көкшедегі
Әлі  тұр  көкке  өрлеп  құламайтын .
                         
Сен  сұлу  бәрінен  де  өзгеше  боп ,
Мағжанды    тірілтесің  есіме  сап .
Бақытты    құрбыларың    шаттанады
Қамқоршың  Қосжан  досың  бірге  боп .

Ән  салдың Сабырханмен  Теріскей  де  ,
Кеңейіп  Бетпақ  дала  өлкемізде .
Құшағын  саған  жайған  қандай  адам   
Жәмила    жеңешем  ғой  өзіңізге .

Арманда  бір  қалаң  бар  Талдықорған ,
Асқақтап  асқар таулы  күн  шығыстан .
Арайлап  белес  кені  жарқырайды
Қызына  сырға  таққан  Жезказғаннан .

Қоңыр  кеш  Түнгі  оттар  мүлгігенде ,
От  шашты  поезд  заулап  беткейіңде .
Қаратау  қатпарланып  қанат  қақты
Фосфорлы  Жамбылымен  жер  бетінде .

Ойласам  айта  берем  қайсы  бірін ,
Жан  аға  шарықтаттың  әнді  бүгін .
Ақ  жүрек  нар  қасқалы    қазағыңа
Жол  сілтеп  сақталуда  нұрлы  күлкің .   

     
         
                         
              БЕЙНЕҢ ТҰР ӘН СҰРАП .
Кезінде қайда  қалдық дер  салмастан ,
Жан  еді жаны жайсаң  зер  алмастан .
Сезімнің  куәгері  мен    жүремін
Қалайша бұлқынбаймын  жыр  жазбастан .

Намысын бермеймін  деп  шын  қазақтың ,
Ағыздың  қырсауларын  ән  бұлақтың .
Жұлқынып    тұңғиықтан  шыққаныңда
Өнердің  иесі  болдың  сан  сұрақтың .

Біреулер  бұрмалайды  нар тарихты ,
Туралап  айтып  тұрмын  бар шындықты .
Тағдырдың  уын  ішіп    жүргеніңде 
Еліңнен  талай  күттің  сабырлықты .   
                           
Бойымда  от  жанады    сезілмеген ,
Құшакка  қарсы  алдың  сезімменен .
Жан  аға інің  жүр ғой көппен бірге
Қайталап  әндеріңді    өзіңменен  .

Достар жүр тойын тойлап, ойын ойнап ,
Өздері  қара  бастың  қамын  ойлап .
Көңілім  жабырқайд    осыларға
Сұққылап  жүрегімнен  қаным  қайнап .

Ақ көңіл ,кіші пейіл  Шәмші  ағам ,
Арнадым  жүрек  жарды әнді  саған .
Кезіңде  беріп  еді ақ  батаңды
Кім қалды  куә  болар  енді  оған .

Тек  қана  естелікпен  толтырамын ,
Шыймай  сап ақ  қағазға  отырамын .
Көз көркен қимас достар қайдасыңдар
Өтірік  айтар  болсаң  шошынамын .

Бір  елес жетелейді  көкке  қарай ,
Бейнесі мәңгі  қалды  көпке тарай .
Арманын  бар  қазақтың  арқаладың
Тапжылмай шыдас беріп өртке қалай ?
                 
Адамдық  адалдықпен  кештің  өмір ,
Ұлылар  қатарында  жүрсің  әзір .
Әнұран  шырқалады  әлем    шарда
Биіктен  қарап  тұрсың өзің  кәзір .
             
Өмірге  шарықтатып  ән  қалдырған ,
Ел – жұртын  бар әлемге тамсамдырған .
Бейнесін  еске сақтап  барлық ғасыр
Шәмші деп ұрпақтарын  арсы  алдырған .

Жүрегің  мәңгі  тірі  аңыз  адам ,
Енді бүгін кейбір досқа қайран қалам .
Пенделік  өткен  шығар  талайынан
Соны  жазып  естелікке  айналдырам .

Өзіңсің  дарқан  далам салған  әнің ,
Жарқырап  атқаныңда алтын    таңың .
Сыр  шертем  куә  болып  әндеріңе
Толқын  боп  ағылғанда  армандарың .

Тамшылап  тіршіліктен көздің  жасы ,
Қамшы боп өрілгенде  сөздің  сазы .
Ақ  Жайық  жағасынан  естіледі
Қол бұлғап Еркежанның  ерке  назы .

« Көк  майса  Алатаудың  бөктерінде » ,
Алматым  гүл  оранды  кештерінде  .
Ән  болып  Ақмаңдайлым  Индияда
Ең  алғаш  шырқалғаны  естерімде .

Ақсұңқар  көкке  қарай  қалықтады ,
Елестеп көз алдымда  әннің  бәрі .
Сәулесін  суға  шашып  Арыс  бойы
Іздеді  Сыр  сұлуын  « сәнге дәрі » .

Бақыттың  құшағынан  би  билетіп ,
Сүйсіндік  Ана  жырға  тебіреніп . 
Қайықпен көлдің  беті  нұрланғанда
Қиялмен  ұшқын  ұшты самал есіп .
                       
Қаракөз қадалғанда  сырға  тұнып ,
Жігіттер қалай жүрсің  нені ұғып .
Қайдасың  айлы  жаздың бұлақ суы
Көңілге арман  болдың ,орнатылып .
                     
Тұсынан  терезеңнің  күнде  өтіп ,
Тетігін табам ба? деп, тірек етіп .
Кешікпей келем деп ең сен арайлым
Сөзіңнен сыр өзгерттің ішке кіріп .

Жолықтың Дүнген қызға  әнін тауып ,
Таластың  даласында  алауланып .
Қыз-жалғыз,біз -екеуміз танысқанда   
Ол- жалғыз,біз-екеуміз ғашық болып .

Кең  жайлау  Жамбыл тауы  Мойынқұмда ,     
Ару  қыздар, сұлу  қыздар сайрандауда .
Сағындым  Сағынышым  әнің    сенің
Шаттығың  еді,  көзім  жаутаңдауда .

Көктемнің  арай  құсы  Сандуғашым ,
Сайрасаң  шарлай  бергін  Қарлығашым .
Шынымен  Сүйген  болсаң  сағынарсың
Лебізің    Тамды  Аруы  ашылғаным .

Төнгенде Шалқар түннен  топ  жұлдыздар ,
Аққудай    шомылады  әппақ  қыздар .
Шығыстың  ақ  Шолпаны    жолыққанда
Күміс  күн  жанарына  жүрек  сыздар .

Шынарым  шешек  жарған  гүлдерімен ,
Дел – сал ғып  жан  дүниең  өзгерірген .
Жан  ерке  тұнжыр  бақта  маужырама
Қабақ  аш , күл  де  ойна  мезгілімен .

Көріндің  Ғашық  күндер  қартаймайтын  ,
Ән  салып  шалғындардан  оралмайтын .
Жарқ  етіп  Биші  Қайың  Көкшедегі
Әлі  тұр  көкке  өрлеп  құламайтын .
                         
Сен  сұлу  бәрінен  де  өзгеше  боп ,
Мағжанды    тірілтесің  есіме  сап .
Бақытты    құрбыларың    шаттанады
Қамқоршың  Қосжан  досың  бірге  боп .

Ән  салдың Сабырханмен  Теріскей  де  ,
Кеңейіп  Бетпақ  дала  өлкемізде .
Құшағын  саған  жайған  қандай  адам   
Жәмила    жеңешем  ғой  өзіңізге .

Арманда  бір  қалаң  бар  Талдықорған ,
Асқақтап  асқар таулы  күн  шығыстан .
Арайлап  белес  кені  жарқырайды
Қызына  сырға  таққан  Жезказғаннан .

Қоңыр  кеш  Түнгі  оттар  мүлгігенде ,
От  шашты  поезд  заулап  беткейіңде .
Қаратау  қатпарланып  қанат  қақты
Фосфорлы  Жамбылымен  жер  бетінде .

Ойласам  айта  берем  қайсы  бірін ,
Жан  аға  шарықтаттың  әнді  бүгін .
Ақ  жүрек  нар  қасқалы    қазағыңа
Жол  сілтеп  сақталуда  нұрлы  күлкің .   

    БЕЙНЕҢ ТҰР ӘН СҰРАП .
Кезінде қайда  қалдық дер  салмастан ,
Жан  еді жаны жайсаң  зер  алмастан .
Сезімнің  куәгері  мен    жүремін
Қалайша бұлқынбаймын  жыр  жазбастан .

Намысын бермеймін  деп  шын  қазақтың ,
Ағыздың  қырсауларын  ән  бұлақтың .
Жұлқынып    тұңғиықтан  шыққаныңда
Өнердің  иесі  болдың  сан  сұрақтың .

Біреулер  бұрмалайды  нар тарихты ,
Туралап  айтып  тұрмын  бар шындықты .
Тағдырдың  уын  ішіп    жүргеніңде 
Еліңнен  талай  күттің  сабырлықты .   
                           
Бойымда  от  жанады    сезілмеген ,
Құшакка  қарсы  алдың  сезімменен .
Жан  аға інің  жүр ғой көппен бірге
Қайталап  әндеріңді    өзіңменен  .

Достар жүр тойын тойлап, ойын ойнап ,
Өздері  қара  бастың  қамын  ойлап .
Көңілім  жабырқайд    осыларға
Сұққылап  жүрегімнен  қаным  қайнап .

Ақ көңіл ,кіші пейіл  Шәмші  ағам ,
Арнадым  жүрек  жарды әнді  саған .
Кезіңде  беріп  еді ақ  батаңды
Кім қалды  куә  болар  енді  оған .

Тек  қана  естелікпен  толтырамын ,
Шыймай  сап ақ  қағазға  отырамын .
Көз көркен қимас достар қайдасыңдар
Өтірік  айтар  болсаң  шошынамын .

Бір  елес жетелейді  көкке  қарай ,
Бейнесі мәңгі  қалды  көпке тарай .
Арманын  бар  қазақтың  арқаладың
Тапжылмай шыдас беріп өртке қалай ?
                 
Адамдық  адалдықпен  кештің  өмір ,
Ұлылар  қатарында  жүрсің  әзір .
Әнұран  шырқалады  әлем    шарда
Биіктен  қарап  тұрсың өзің  кәзір .
             
Өмірге  шарықтатып  ән  қалдырған ,
Ел – жұртын  бар әлемге тамсамдырған .
Бейнесін  еске сақтап  барлық ғасыр
Шәмші деп ұрпақтарын  арсы  алдырған .

Жүрегің  мәңгі  тірі  аңыз  адам ,
Енді бүгін кейбір досқа қайран қалам .
Пенделік  өткен  шығар  талайынан
Соны  жазып  естелікке  айналдырам .

Өзіңсің  дарқан  далам салған  әнің ,
Жарқырап  атқаныңда алтын    таңың .
Сыр  шертем  куә  болып  әндеріңе
Толқын  боп  ағылғанда  армандарың .

Тамшылап  тіршіліктен көздің  жасы ,
Қамшы боп өрілгенде  сөздің  сазы .
Ақ  Жайық  жағасынан  естіледі
Қол бұлғап Еркежанның  ерке  назы .

« Көк  майса  Алатаудың  бөктерінде » ,
Алматым  гүл  оранды  кештерінде  .
Ән  болып  Ақмаңдайлым  Индияда
Ең  алғаш  шырқалғаны  естерімде .

Ақсұңқар  көкке  қарай  қалықтады ,
Елестеп көз алдымда  әннің  бәрі .
Сәулесін  суға  шашып  Арыс  бойы
Іздеді  Сыр  сұлуын  « сәнге дәрі » .

Бақыттың  құшағынан  би  билетіп ,
Сүйсіндік  Ана  жырға  тебіреніп . 
Қайықпен көлдің  беті  нұрланғанда
Қиялмен  ұшқын  ұшты самал есіп .
                       
Қаракөз қадалғанда  сырға  тұнып ,
Жігіттер қалай жүрсің  нені ұғып .
Қайдасың  айлы  жаздың бұлақ суы
Көңілге арман  болдың ,орнатылып .
                     
Тұсынан  терезеңнің  күнде  өтіп ,
Тетігін табам ба? деп, тірек етіп .
Кешікпей келем деп ең сен арайлым
Сөзіңнен сыр өзгерттің ішке кіріп .

Жолықтың Дүнген қызға  әнін тауып ,
Таластың  даласында  алауланып .
Қыз-жалғыз,біз -екеуміз танысқанда   
Ол- жалғыз,біз-екеуміз ғашық болып .

Кең  жайлау  Жамбыл тауы  Мойынқұмда ,     
Ару  қыздар, сұлу  қыздар сайрандауда .
Сағындым  Сағынышым  әнің    сенің
Шаттығың  еді,  көзім  жаутаңдауда .

Көктемнің  арай  құсы  Сандуғашым ,
Сайрасаң  шарлай  бергін  Қарлығашым .
Шынымен  Сүйген  болсаң  сағынарсың
Лебізің    Тамды  Аруы  ашылғаным .

Төнгенде Шалқар түннен  топ  жұлдыздар ,
Аққудай    шомылады  әппақ  қыздар .
Шығыстың  ақ  Шолпаны    жолыққанда
Күміс  күн  жанарына  жүрек  сыздар .

Шынарым  шешек  жарған  гүлдерімен ,
Дел – сал ғып  жан  дүниең  өзгерірген .
Жан  ерке  тұнжыр  бақта  маужырама
Қабақ  аш , күл  де  ойна  мезгілімен .

Көріндің  Ғашық  күндер  қартаймайтын  ,
Ән  салып  шалғындардан  оралмайтын .
Жарқ  етіп  Биші  Қайың  Көкшедегі
Әлі  тұр  көкке  өрлеп  құламайтын .
                         
Сен  сұлу  бәрінен  де  өзгеше  боп ,
Мағжанды    тірілтесің  есіме  сап .
Бақытты    құрбыларың    шаттанады
Қамқоршың  Қосжан  досың  бірге  боп .

Ән  салдың Сабырханмен  Теріскей  де  ,
Кеңейіп  Бетпақ  дала  өлкемізде .
Құшағын  саған  жайған  қандай  адам   
Жәмила    жеңешем  ғой  өзіңізге .

Арманда  бір  қалаң  бар  Талдықорған ,
Асқақтап  асқар таулы  күн  шығыстан .
Арайлап  белес  кені  жарқырайды
Қызына  сырға  таққан  Жезказғаннан .

Қоңыр  кеш  Түнгі  оттар  мүлгігенде ,
От  шашты  поезд  заулап  беткейіңде .
Қаратау  қатпарланып  қанат  қақты
Фосфорлы  Жамбылымен  жер  бетінде .

Ойласам  айта  берем  қайсы  бірін ,
Жан  аға  шарықтаттың  әнді  бүгін .
Ақ  жүрек  нар  қасқалы    қазағыңа
Жол  сілтеп  сақталуда  нұрлы  күлкің .

.26.02.12 22:36

СЕРІКБАЙ    МАХАНҰЛЫ .   
    ШӘМШІ  АҒАМЕН  ТОЙДА
    БОЛҒАН  БІР  КҮН .
    Ордабасы  даласы әлемге даңқы жайылған ел бірліг мен жер кіндігі.Бұл әйгілі тау Ордабасы күллі қазақтың
ел бірлігіне басын қосып,аттұяғын дүбірлетіп жауға қарсы яки Жоңғарларға атой салып,Әбілқайыр хан сонау  Жайық өңірінен жол бастап қалың  қол  сарбаздарымен
қазақ ұлтының бостандығын қорғаған  биік жер .
Қазақтың дана ел билері Төле би,қаз дауысты  Қазыбек
жәнеӘйтеке би ақылдасып Тутөбенің биігіне ту тігіп  елді ынтымаққа  шақырған  елді  мекен .
Ордабасы жеріне ат басын бұрып,киелі мекеннің асыл 
топырағын иіскеп,дәм–тұзын татып бірнеше күн  жатып
іс сапарларын өткізген зиялы ардақты кісілер өте көп .
Қазақ халқының ұлт мақтанышысы әлемге әйгілі спорттың
жолынсалған,күрестің әлем чемпионы палуанҚажымұхан  атада 1946-жылы кәзіргіОтырар ауданындағы  Шілік    ауылынан Темірлан елді мекніне қарасты Ленин  ту    бөлімшесіне көшіп келген , осы  жерде  палуанның  күмбезден салынған  зираты  бар .
Мен Қажымұқан палуан туралы  естелік айтайын  деп  отырған жоқпын, бұл  аңыз  адам  туралы  естелік  өте көп,ол кезде бала болсам да Қажекеңнің көрсеткен  ойындары есімде сақтаулы  тұр .
Мен қазақ халқының әйгілі ұлы композиторы Шәмші  аға
туралы тойда болған бір күнің белгісін айтпақпын.    Шәкең  жайында айтылатын  естелік өте көп , ол    жайында  әлі талай  жазармын .
1990–жылдың жаз айында Қажымүқан палуанның 120 жылдық
мерей тойында ойда жоқта Шәмші ағамен кездесіп қалдым.
Осыдан бір жыл бұрын 1989-жылдың сәуір  айында  әскер
қатарында  өз борышын  атқарып  жүрген  тұңғыш  ұлым
Талғаттың жол апатынан қайтыс болған кезде үйге арнайы келіп көңіл айтқан еді,енді міне күтпеген  жерден    кездесіп    тұрмын . Ол  кезде  мен  Темірлан  ауылдық кеңесінің атқару  комитетінде
әскери есеп бөлімінің  бастығы  болып  қызымет  істейтінмін.
  Ұлым Талғат қайтыс болғаннан  бері еш қайда көп  шықпайтын едім, көңілім жабырқау күйінде сол күні    жалғыз өзім  Арыс  өзеннінің  жанындағы  Шұбар  ауылының  тұсындағы кең далада өтіп  жатқан  Қажымұқанның  мерей тойына  келгенмін .
  Әр елді мекеннен тігілген алты қанат киіз үйлер ақ  шағаладай тізіліп  көздің    нұрын  алады .    Той құрметіне арнап әндер айтылып,өнерпаздар би - билеп,палуаандар күресіп, шабантоздар ат сайысын ойнап,не керек қазақтың  барлық  ұлт  салт -
дәстүрлерін өткізіп жатыр.Осы көріністі тамашалап    келе жатқанымда қарсы алдымнан Шәмшіаға ойламаған    жерден кездесе  кетті .    Ағаға  қол  беріп  амандасайын деп жатыр едім,ал ол болса мені құшағына алып  бетімнен  сүйіп  жатыр .
  Бір жылдан кейінгі  кездеуіміз,туған  інісіндей    болған маған сол сәтте мына мына жыр шумағы ойыма оралды :
    Құшаққа  қарсы алдың сезімменен ,
    Бойымда  от  жанады  сезілмеген .
    Жан аға інің жүр ғой көппен бірге
    Кездестім қайта бүгін  өзіңменен . 
    Достар жүр тойын тойлап ,ойын ойнап ,
    Өздері қара бастың  қамын    ойлап .
    Көңілім  жабырқайды    осыларға
    Сұққылап  жүрегімнен қаным  қайнап .
деп құшақтасып  аман - саулық сұрасып  сүйісіп    жатырмыз.Ағаның  қасында сап – сары көкшіл көзді,  денелі келген бір кісі күлімсіреп маған қарап тұр,мен оны таный кеттім .Осынау  Ресей  жеріндегі  Омск  қаласынан келген Қажымұханның немересі Шабдан жездем, менімен амандасып жатыр.Сөз ретікелген соң айта кетейін. Қажымұқанның  бірінші жұбайы поляк қызы Полина әжемізден(қазақша аты Фатима)туған Абдолланың  баласы осы Шабдан еді.  Шабданды    жезде  дейтін
себебім, Мендібайдан туылған менің әкем Махан,  ал  Дәрібайдан туылған Қоңқабайдың қызы Шәйзада әпке -  мізбен туысқан болып келеміз. Отыз жылдан    соң    Шабданмен кездесіп  тұрмын. Шәмші аға Шабданды маған  таныстырып  жатыр,ал біз болсақ  сонау 1947 жылдан  бері танимын Қажекеңнің баласы Айдарханмен бір  сыныпта оқығанмын,палуан бізге жақын құда  болатын.
        Ақ  көңіл ,кіші пейіл Шәмші ағам ,
        Арнадым жүрек жарды  әнді  саған .   
        Кезінде беріп  едің  ақ  батаңды
        Кім  қалды  куә болар енді  оған .     
        Тек қана  естелікпен  толтырамын ,
        Шыймай сап ақ қағазға  отырамын .
        Көз көрген қимас достар қайдасыңдар
        Өтірік айтар  болсаң  шошынамын .
дей  отырып  естелігімді  жалғастырайын .
Аға сол Шабданмен бірге қыдырып жүр екен,маған  қарап
-Нұрғайша қарындас келінім қайда,неге өзің  жалғыз
жүрсің—  деді   
- Қарындас келініңіз үйде қалды ,ұлы қайтыс болғаннан
бері  көп  қыдырмайды  деп  жатырмын .
-Олай болса бүгінгі осы тойда менің  қасымда боласың ,
еш қайда кетіп қалма?,бірге жүр деп айтып  болғанша
бір топ журналистермен бірге фото тілшілер жыйналып  қалды .
-О,Шәке қайда жүрсіз біз сізді іздеп бармаған жеріміз
жоқ әрең таптық деп Қуаныш Айтаханов  күліп  тұр .
- Ау сендер мені жөндеп іздемегенсіңдерғой,мен қара-
пайым халықпен бірге жүремін,менің Серікбайым  да тойға келіпті деп мені таныстырып жатыр.Топ ортасынан бір кісі
-Сіздің орыныңыз бұларға қарағанда бөлек қой .... дей
бергенде аға дауысын қатты шығара сөйлеп .
-Олай деме,мен әр уақытта қарапайым халқыммен бірге  боламын,мен ешкімге де,үкіметке де тәуелді емеспін,  тек қана Аллатағалаға тәуелдімін,біліп қойыңдар деді.
-Шәке бір жолғы ашуыңызды  қиыңыз, суретке    түсейік
деп Қуаныш сөзді  бөлді. Ағаның ашуы болса да зілі  жоқ  болатын,көңіліне еш  кек  тұтпайтын  кісі еді . Қызылорда қаласынан,Отырар,Байдыбек  аудандарынан келген фото тілшілер бәрімізді суретке түсіріп алды  фотоларды Қуаныш Айтаханов  арқылы аласыңдар  деп  еді,ал  бірақ суреттер иелердің қолына тимеді,егер сол 1990 -жылғы тойда түсірілген фотолар бар болса «Шәмші» журналына  жіберулеріңізді өтінемін ағаның рухын еске алып  .
      Бір елес жетелейді көкке қарай ,
      Бейнесі мәңгі қалды көпке тарай .
      Арманын бар қазақтың  арқаладың
      Тапжылмай шыдас беріп өртке қалай ?
      Адамдық адалдықпен кештің  өмір ,
      Ұлылар қатарында  жүрсің  әзір .
      Әнұран  шырқалады әлем  шарда
      Биіктен  қарап тұрсың өзің кәзір .
деп  осы  естелікпен  жалғастырайын .
Жыйналған  топты жарып аға екеуміз сырты темір қор -
шаумен қоршалған киіз үйлерге қарай  бет  алдық .
  Бұл жер астана  Алматыдан келген қонақтар үшін  екенін  кейін білдім, Шәкеңмен ілесіп ішке қарай    кіріп бара жатыр едім , есік алдындағы қарауыл мені тоқтатып ішке енгізбеді сол кезде аға  артына  жалт қарап Серікбай інімді кіргіз деп қарауылға  сөйледі  .
-Ағасы бұл кісі  тізімде жок,кіруге болмайды өзіңіз  білесіз  бұл жерге тек астанадан келген  үкіметтер және арнайы шақыру қағазы бар кісілер  кіреді —  дегенде Шәмші аға  ойланбастан :
-Серікбайда бұдан жыйырма бес жыл бұрын осы Темірланға
Алматыдан келген бұлда үкіметтің  құрметтісісі  .
Ішке кіргеннен кейін жағалай қойылған орындықтың бі-  реуін маған көрсетіп «осыған отыр еш қайда қозғалмай  мен кәзір келемін»- деп сахына жанында тұрған бір топ кісілерге қарай барып қайтып келді.Біреу–мүреу келіп мазалаған жоқ па,өйткені бұл орын Өмірзақтыкі  еді, оған да орын табылар келген соң таныса жатарсың  деді. Міне қандай  кішіпейілдік .  Қазақ  тілі  қоғамының президентті Өмірзақ  Айтбаев  бастаған
кісілер  келіп  орын –орындарына  жайғасып  жатыр ,  ал  мен болсам Өмірзаққа белгілеп  қойған  орындықта  отырмын .
-Өмеке сіздің орынға мына інішегің отыра  берсін  сіз
меннің оң жағымдағы орындыққа  жайғасыңыз?— деді  Шәкең .
-Уа , Шәке сіздің інілеріңіз көп-ақ екен, ал  мен  болсам қазақтың  ана тілін қалай қазақ балаларына    үйретем деп  әбігерленіп жүрмін, сол қазак тілінде сенің әндерің елде шарықтап жүр  деп    Өмірзақ    Шәмшіге  қарап  күлімсіреді .
-Мен өз елімнің егемендігін,жерімні бостандығын
атап осы  той  өтіп  жатқан  Қажекеңнің  рухына, әруағына «тәу»етіп бір
екі ән шырқап қайтайын рұхсат болса  деп сахына төріне
көтеріліп бара  жатты. Сондағы Шәмші ағаның  қоңыр  дауыспен  шырқаған «Теріскей»,«Қорлан Ғайын»,«Отырардағы  той»  әндері құлағымнан  әлі  күнге дейін кетер  емес .  Әнді  аяқтап  қасы-
мызға    келіп    жас  балаша    қуанып :  «Мен қалай шырқадым ,бірақ шаршаңқырап қалдым»-деп жатыр.Біз қайдан білейік  ағаның бір жарым  жылдан кейін  өмірден озатынын .
      Өмірге  шарықтатып ән  қалдырған ,
      Ел–жұртын бар әлемге тамсамдырған .
      Бейнесін еске сақтап барлық ғасыр
      Шәмші деп ұрпақтарын қарсы алдырған .
     
      Жүрегің  мәңгі  тірі  аңыз  адам ,
      Енді бүгін кейбір досқа қайран қалам .
      Пенделік  өткен шығар    талайынан
      Соны жазып естелікке    айналдырам  .   
деп  Шәмші  ағамен  тойда  болған  бір  күн  естелігімді  аяқтаймын .
                                  Оңтүстік  Қазақстан облысы                                Ордабасы    ауданы                                Темірлан    ауылы                                Ақын – сазгер ,еңбек тыл  ардагері .
Серікбай  Маханұлы .

.09.03.12 09:27

СЫҒАН    КӨШІ .
Жігерлі .      Сөзі ,  әні .
          Серікбай  Маханұлынікі .

Көштерін  даңғырлатып  кең  далада ,
Ән    болып    тебіренді      серенада .
Арғымақ    тұлпарына  жігіт  лайық
Күймеден      безектейді      гитарада .

          Қайырмасы :
    Әндерін    қалықтатып ,
    Жолдарын  анық  басып .
    Арбаларын    сықырлатып
    Үміт  күтіп  алға  жылжып .
    Күй  шертіп  гитарамен ,
    Келеді    кең    даламен .
    Көзін  жұмбай  қаймықпастан
    Қайран  Сыған  шаршамастан .

Қайнаған  қандары  бар  туысынан ,
Шығармай  шаттықтарын  уысынан .
Іздесең  қалыңдықты – қыз  табылар
Мұндайда  жігіт  болсаң  дұрысынан .

          Қайыриасы :
Дос  болсаң  ақ  ниетпен  жарылады ,
Ғашық  боп  қыздары  да  таңылады .
Әзілін    көтеретін    жігіт    болсаң
Шыдап  бақ , шыңнан  қамал  алынады . 

        Қайырмасы :