Ғабжалилов Хайролла Мағауияұлы

ДерекнамаМақалаларСуреттер

Хайролла Мағауияұлы Ғабжалилов 1950 жылы дүниеге келген.

1976 жылы Самарқанд Мемлекеттік сәулет-құрылыс институтын бітірген. Негізгі мамандығы суретші, сәулетші, тарихшы, ҚР Әлеуметтік ғылымдар академиясының құрметті мүшесі (академигі), ҚР Мәдениет қайраткері, тарих ғылымдарының кандидаты.

Ақтөбе облысы Алға қаласының құрметті азаматы.

Хайролла Мағауияұлы отандық ғылымның дамуына қомақты үлес қосып отырған азамат. Ол «Алаш» тарихи-зерттеулер орталығының жаршысы «Алаш» тарихи-этнологиялық журналының Бас редакторы, «Алаш» тарихи зерттеулер орталығының президенті. 30-дан аса монография мен 100-ден аса ғылыми және қоғамдық сипаттағы мақалалардың авторы.

ЖШС «Құрылыс» компаниясының Бас директоры.

2006 жылы ҚР Президентінің Жарлығымен «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.

Алғашқы қазақтың Ұлттық валютасы - теңгенің авторларының бірі және оны шығаруды ұйымдастырушы.

Хайролла Мағауияұлы жаңа Қазақстанның болашағы үшін шабыттана еңбек жасап, өзінің маңдай терімен тапқан қаржысымен еліміздің тәуелсіздігін нығайтуға белсенді үлесін қосуда. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі іс жүзінде ол жасаған ұлттық валюта – теңгенің жарыққа шығуымен әлемге әйгілі болды. Алғашқы теңгелердің дизайнында Шығыстың ұлы ғұламасы, қазақ топырағының дана перзенті, әлемнің «Екінші Ұстазы» атанған әл-Фараби бабамыздың бейнесінің айшықты орын алуы күллі мұсылман дүниесі жұртшылығы алдында қазақ халқының орны мен беделін асқақтата түсті. Мұндай үлкен тарихи маңызы бар іске өз үлесін қосқан азаматтың бұл игілікті шарасы әрине құптауға тұрарлық.

Тәуелсіз еліміздің одан әрі нығайа түсуі үшін, халықтың рухани-мәдени әлеуетін көтеру мақсатында 2003 жылы өз қаржысымен «Алаш» тарихи-зерттеулер орталығын құрды.

«Алаш» тарихи-зерттеулер орталығы жүзеге асырып отырған «Қазақ ру-тайпаларының тарихы» атты жоба идеясының авторы, әрі оны қаржыландырушы ретінде қазақ халқының көп томдық, ғылыми негізделген шынайы тарихын жазуды жүзеге асырып отыр.

Сондықтан, «Алаш» тарихи-зерттеулер орталығының кәсіби тарихшы-мамандардан құралған ұжымы қазақ халқын құраған 40-тан аса тайпалардың тарихын зерттеу мақсатында қазақ халқының этникалық тарихын жазып, халқымыздың өзіндік ерекшелігі болып табылатын ру-тайпалық құрылымын ғылыми тұрғыдан зерттеу ісін алғаш рет жүзеге асырып отыр.

Қазақ халқының құрамындағы ру-тайпалардың басқа да түбі бір түркі халықтарының құрамында кездесуі аталмыш ғылыми жобаның түркі халықтарының тарихи бірлігі мен ынтымақтастығын насихаттауы мен қазақ халқының шығу тегін ғылыми тұрғыдан тануына жол ашып отыр.

«Алаш тарихи-зерттеу орталығы» 2007 жылғы «Президент және халық» газеті мен «Жыл таңдауы» агенттігінің сараптамасы бойынша «Үздік ғылыми-зерттеу орталығы» номинациясымен марапатталды.

Хайролла Мағауияұлы Ғабжалилов  жеті атасынан бері имандылық пен қайырымдылық үзілмеген әулеттің өкілі.

Арғы атасы Батыс Қазақстан өңіріндегі белгілі діни қайраткер Хазірет Мұхамедқазы ХІХ ғасырдың  екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басында барынша күшейген патшалық Ресейдің отарлау саясатының барлық зардаптарын көзімен көріп, ел үшін, оның болашағы үшін күрескен тұлға.

Мәселен, 1905 жылы орыс патшасының атына петиция (шағым-арыз) ұйымдастырып, қазақ жеріндегі дін мен жер мәселесін көтеріп, патша үкіметі тартып алған көп жерлерді қайтару ісін жүзеге асырған. Өзінің барлық саналы ғұмырын ислам дінін насихаттауға, оны ғылыми тұрғыдан тануға арнап, халқына рухани көсем бола білген. Бірақ кеңес өкіметі орнап, онымен бірге келген әкімшіл-әміршіл жүйені жүргізген солақай саясат тұсында ел ағасы, рухани көсемі болған тұлға жазықсыз «халық жауы» ретінде қараланып, ату жазасына кесіліп, оның жақын туыстары, ұрпақтары қуғынға ұшырап, ол тұрғызған қасиетті мешіт үйі бұзылған.

Еліміздің тәуелсіздік алуымен бірге келген қоғамдағы зор өзгерістер тұсында жоғымызды түгендеп, барымызды қайта екшеуге мүмкіндік алған тұста ұрпағы Хайролла Мағауияұлы атасы және бауырларының басына түскен тағдырдың себеп-салдарларын іздеп, ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы қазақ тарихының күрделі беттерін зерттеу ісін қолға алған. Ол ұлт тарихын этникалық тұрғыдан, қазақ халқының өзіндік ерекшелігі тұрғысынан зерттеуді осы күнге дейінгі баламасы жоқ «Қазақ ру-тайпаларының тарихы» атты ұзақ мерзімдік жоба негізінде іске асыруды басқарып отыр. Ақтөбе облысының Алға қаласында жеке қаржысына 360 орындық мешіт құрылысын салдырды, осылайша бабалар арманын жүзеге асыруға қадам жасады.

Хайролла Мағауияұлы қоғамның күрделі мәселелеріне белсене ат салысып, оның түйінді мәселелерін шешуге ат салысып келеді. Көптеген өз отандарына оралып жатқан қандас бауыларымыз, көп балалы отбасылары үшін тұрғын үйлер салып, тегін таратты. Ғылым мен білімге ұмтылған жастардың жоғарғы оқу орындарына түсіп, білім алуларына жағдай жасап, көмектесіп отырады. Сондай-ақ қоғамның әлеуметтік жағынан қорғалмаған топтарына әртүрлі көмектерді тұрақты түрде көрсетіп келеді.

Content 2
Content 3

Пікір білдіру

Security code
Жаңарту