Мұсекеңнің аруағы қолдап жүрсін...

Еліміз дербестігін сақтау үшін сан салалы өмірдің тиянақты өркендеуіне назар аударып келеді. Солардың бірі – спорт. Себебі, спорт өнері елімізді әлемге танытады, бейбітшілік қарым-қатынасты дамытады. Сонымен қоса дене саулығын құнттамайынша, үлкен жетістіктерге жету мүмкін емес. Соңғы жылдарда спорт әлемінде тиесілі орын алып келе жатқан таеквондо өнерінің орны алабөтен. Мұстафа Өзтүріктің алып келген осы спорты Қазақстан жерінде кеңінен дамып келеді. Өткен жылғы Бейжің олимпиада ойындарының қорытындысында еліміздің қоржынына түскен бір медальда осы таеквондоның еншісінде болғанын атап кеткен жөн.

Марқұм Мұсекең: «Өзім Қазақстанның атынан жарысқа шыға алмадым. Бірде-бір жетістігім елімнің атына арналмады. Енді менің осы арманымды шәкірттерім орындаса ғой, шіркін!» – деп отыратын. Міне, енді сол арманы орындалды. Бірақ, әттең, өзі үйреткен өнердің жетістігін өзі көре алмай кетті. Қамал бұзар жасында дүниеден озды. Марқұмның көзі тірі болғанда биыл 55 жасқа толар еді.
Мұстафа Өзтүрік әлем біріншілігінің алты дүркін жеңімпазы болған адам. Мұсылман қауымының арасынан шыққан тұңғыш халықаралық шебер. 1993 жылы Ыстық көлде болған оқу-жаттығу жиынытығында жаттығуды өзі жүргізетін. Жаттығу барысында жұдырықпен тас сындырғанда таң қалатынбыз.
Мұсекеңмен сұхбаттасып жүргенде аңғарғаным, ол тек спортшы ғана емес, өте сауатты әрі мәдениетті адам болды. Жасында өлең жазған екен. Өзі шығарған өлеңдерін оқыған кезі де бар. Тэйби (Тайвань) университетінің журналистика факультетін тәмәмдап, көптеген жерлерде болып, әлемнің алты тілін жетік меңгерген адам болған. Ал, қазақша сөйлегенде сөзінің арасына бірде-бір басқа тілдің сөздерін араластырмай таза сөйлейтін. Мұсекеңмен қазақша сөйлесеміз деп кейбір шала қазақ бауырларымыздың шүлдірлеп жатқанын көргенім бар. Мақал-мәтелдерді орын-орнымен қолданып сөйлеуді жақсы меңгерген-ді. Кейде тіпті таңданатын едім, шет жерде өмір сүріп, басқа тілде сөйлеп жүріп қазақ тілін мұнша еркін меңгергені қалай? Сөйтсем, мұның бәрі ұлттық санасының жоғары болғандығы мен оның зиялылығында екен ғой. Ең басты қасиеті елін, жерін, тілін сүйе білуінде еді. «Мұсекең «Мен қазақпын!» деп жиі айтатын», – депті өзінің ұстазы Хон Сан Ли Қазақстанға бір келгенінде. Халқының тарихын білуге құмар болды. Батырлар туралы жиі сұрастыратын. Үлкенді сыйлап, оған құрмет жасауды қатты сақтайтын. Димаш ата Қонаевқа жиі барып, сәлем беретін. Көргенді адам деп Мұсекеңді айтуға болатын еді ғой! Болашақта Мұстафа туралы әлі де кеңінен жазылар, сол кезде оның небір үлгі болатын қасиеті айтылар…
Сол 1993 жылы Мұстафа Өзтүріктің келуінен бастау алған таеквондо спорты Атырау топырағында кеңінен дамып келеді. Оған куә ретінде Мұстахим Қабдырашевтің баптаған шәкірттері он жыл бойы топтық есепте еліміздің чемпионы атанып, Бейжің олимпиадасында қола жүлдеге ие болғанын атап кетуге болады. Атырау спортының меценаты болып табылатын Аманжан Рысқалиев таеквондоны дамытуға көп көмек етіп келеді. Әрбір ірі жарыстардан оралған таеквондошыларға ақшалай сыйлық жасап отырғаны көңілге қуаныш ұялатады. Мұндай демеуші азаматтарға мың алғыс айтамыз!
Мұстафа ағаны еске алу үшін оның туған күніне орай Серік Ерубаев басқарған Атырау таеквондошылары жарыс жасағалы жатыр. «Өлі разы болмай, тірі байымайды», – деген де бар. Осындай істерді көргенде жаның қуанады. Ертеңгі күнге деген сенім ұялайды көңілге. Болашақта одан да биік тұғырдан көрінейік деп тілегім келеді. Мұсекеңнің аруағы қолдап жүрсін!

 

Қабибек МҰХИТОВ,
таеквондодан Қазақстанға еңбек сіңірген жаттықтырушы

Дереккөз: «Үш Қиян» республикалық ұлттық тәуелсіз апталық газеті

19.11.2009