Қазаққа қамал болған қарт Бөгенбай

Қазақ жұртының іргелі ел, қабырғалы халық бо­лып қа­луы­на, ұлан-бай­тақ далаға көзін алартқан жауды жа­пыра жеңіп, бү­гінгі ұр­пағына мұ­ра етіп қал­дыруда ұл­ты­мыздың батырлары мен бағланда­ры, ақылгөй даналары өлшеусіз үлес қосқанын арғы-бергі тарихтан оқып-біліп жатырмыз. Сондай ұл­тының ұлы батырла­рының бірі – қан­жығалы қарт Бөгенбай елінің бір­лігі мен болашақ тірлігін ойла­ған данагөй данышпан, ақылы асқан алаш арысы. Ол арқа төсінен Дон өзеніне дейін жорық жасап, Шығыс Түркістанда Қытай жасағы­мен ұрыс құрып жеңіске жеткен. Елдік істі бел шешіп атқару кезінде бұра тартқандарға «Жауыр болған жабыдай, Саяқсып жүрген халқым-ай. Руға, жүзге бөлініп, Шашырап кеттің тарыдай. Қамшының қысқа сабындай, Мерзімі шолақ ғұмыр-ай! Баладай аңқау халқыма, Жар бола гөр, уа құдай!» деп ұран да тастаған.

«Ашуы жауған қардай, шөккен нардай, Қарт қыран Қанжығалы қарт Бөгенбай» деп Мағжан Жұ­мабаев жырлаған батырға арналған ғылыми-теориялық конференция кеше елордадағы Қазақ ұлттық музыка академиясының орган залында өтті.

Алқалы басқосуда алғашқы сөзді көрнекті қоғам қайраткері, Президенттік мәдениет орталығының директоры Мырзатай Жолдасбеков алып, Бөгенбай батыр туралы тереңнен ой қозғап, ұлты­мыз­дың тарихына тереңдеп барып, қазақ мемлекеттігі мыңдаған жылдармен өлшенетініне мысалдар келтірді. Сонау Күлтегін батырдан алтын арқауын үзбей келе жатқан халқымыздың жаужүрек ұлдары туралы айтып, солардың арасында Қанжығалы қарт Бөгенбайдың шоқтығы биік тұрғанын, ол батыр ғана емес, қазақ мемлекеттігін берік сақтаған қайраткер, саясаткер екенін жеткізді. Сенат депутаты Қуаныш Сұлтанов қазақ топыра­ғын­дағы батырлықтың үлгісі ту­ралы ой қозғаса, ғалымдар Бөген­бай батырдың өскен ортасы, өмір сүрген заманынан хабардар етті.

Сүлеймен МӘМЕТ

Дереккөз: Егемен Қазақстан республикалық газеті

3.07.2007